top of page

Jak być kreatywnym?

  • Zdjęcie autora: Kuba Gołębiowski
    Kuba Gołębiowski
  • 26 paź 2025
  • 7 minut(y) czytania

Zebrane rady z doświadczeń własnych, mądrych książek oraz obserwacji innych twórców i przedsiębiorców. 



  1. Działaj rutynowo i dużo:


Działaj rutynowo.

Inspiracja jest dla amatorów. Tworzenie nie dzieje się w momentach olśnienia, tylko między praniami, mailami i obowiązkami. To codzienna praktyka działania mimo wątpliwości. Przygotuj sobie nawyki i rytuały sprzyjające kreatywności – ulubiony kubek, porę dnia, miejsce. Ustal małe, codzienne cele. Nie muszą być ambitne. Nie musisz tworzyć w euforii. Twórz rytmicznie. To rytmiczna regularność, nie zrywy, buduje mistrzostwo.


Dużo rób. 

Ilość prowadzi do jakości. To dotyczy każdej dziedziny. Chcesz robić lepsze zdjęcia? Zrób 10 000 fotografii. Uczysz się gotować? Spróbuj 100 przepisów. Chcesz być lepszy w montażu? Nagraj 100 filmów. Po drodze nie sposób się nie rozwinąć i czegoś nie odkryć.. 


Pogódź się z przeciętnością. 

Większość Twoich rzeczy będzie średnia – tak już jest. Strach przed słabością zabija więcej dzieł niż brak talentu czy ilość pracy. Powiedz sobie: „Wiem, że wiele z moich dzieł będzie kiepskich”. Staraj się, ale nie pozwalaj, by presja „to musi być najlepsze” blokowała. Twórczość to życie w nieustannym rozczarowaniu między tym, co czujesz, a tym, co potrafisz zrobić.



  1. Gub się:


Dziel proces na dwa etapy: 

Bezkrytyczną kreatywność i krytyczną redakcję. W pierwszej chodzi o niekontrolowany strumień myśli i pomysłów. Dopiero później przychodzi czas na analizę i selekcję. Mam powiedzonko: “Najpierw się skupmy na tym, co chcemy, a potem na tym, co możemy”


Polub nudę.

Wyłącz  bodźcujące rzeczy: telefon, gry, ciągłe wychodzenie na miasto. Mózg nie znosi pustki, więc kiedy nic nie robisz, zaczyna tworzyć. Einstein głównie w życiu to spał  - a jak się budził, zmieniał świat


Nie wymuszaj, przetwarzaj w tle.

Nie kontroluj procesu – pozwól mu się wydarzyć. Twoja rola to tworzyć warunki, nie wymuszać efekt. Nie da się przyspieszyć dojrzewania pomysłu.


Dlatego nie siedź i nie wpatruj się w ścianę wymuszająć kreatywność, tylko uruchom przetwarzanie w tle. Prysznic sprzyja kreatywności, bo połączenie odprężenia, monotonnego szumu i ograniczonej stymulacji pozwala umysłowi błądzić i łączyć informacje w nowy sposób. Kiedy jesteśmy zrelaksowani i nie skupiamy się aktywnie na problemie, nasze procesy nasilają się – i wtedy pojawia się „aha-moment”. Ale nie musi to być prysznic (choć Aaron Sorkin podobno bierze ich osiem dziennie, gdy pisze).


Każde minimalne zajęcie rąk jest dobre - może to być żeglowanie, wędkowanie, spacer, jazda motocyklem, szydełkowanie. Cokolwiek, co lekko angażuje ciało, ale nie przeciąża umysłu. Zajmij ręce, a mózg sam zacznie błądzić i tworzyć. Kiedy przestajesz pracować – praca trwa dalej. Odpoczynek to część procesu, nie jego przerwa.


Doceń gnioty.

Dla Ciebie gniot - dla odbiorcy coś unikalnego i wyjątkowego. Wypadki przy pracy to często najlepsze dzieła. Wiele dzieł, które publiczność pokochała, to prace, których sami twórcy nie lubili, chcieli wyrzucić, chowali w szufladzie.


Bądź ciekawski. 

Nie twórz, żeby coś udowodnić. Twórz, żeby zobaczyć, co się stanie.


Bądź szczery. 

Wielu twórców blokuje się, bo chcą być oryginalni. Tymczasem oryginalność to skutek, nie cel. Nie próbuj być oryginalny. Próbuj być szczery. Prawda jest zawsze nowa.



  1. Ograniczaj się:


Odcinaj wszystko, co zbędne.

Nieważne, nad czym pracujesz – zawsze może być krótsze, prostsze, czystsze. Proces jest prosty: Stwórz jakikolwiek szkic, odpocznij, wróć i usuń wszystko co zbędne. Myśl jak rzeźbiarz: odcinaj, aż zostanie tylko to, co niezbędne.


Pokochaj ograniczenia. 

Im mniej możliwości, tym więcej twórczości. Zastąp jedną gitarą cały zespół (Tommy Emmanuel, Marcin Patrzałek), nagraj kinowy film domową kamerą (Blair Witch Project ), zrób biznes z jednym laptopem. Nie myśl „outside the box” – myśl wewnątrz pudełka i spraw, by było małe. Mniej opcji. Mniej funkcji. Krótsze terminy. Kreatywność kocha ograniczenia. Dr. Seuss w ramach zakładu napisał „Green Eggs and Ham” używając tylko 50 słów - i to jego najpopularniejsza książka.



  1. Kolekcjonuj myśli


Zbieraj przeżycia. 

Nasz mózg niczego nie wymyśla od zera, tylko przetwarza to, czego doświadczył. Dlatego otaczaj się przeżyciami. Mózg to lubi i z tego potem czerpie. Za mało przeżyć i Twoje pomysły wyschną. Zbyt wiele podobnych – zaczniesz się powtarzać. Różnorodność przeżyć to paliwo dla mózgu


Zapisuj pomysły.

Notuj, łącz, mieszaj. Tak się hoduje pomysły. Kreatywność to łączenie rzeczy, które pozornie nie mają ze sobą związku. Świat cały czas coś mówi. Na ulicy, w dziełach kultury, w pracy. Większość ludzi tego nie słyszy, bo jest zajęta sobą. Twoje dzieła nie są o Tobie. Ty jesteś tylko instrumentem, przez który świat mówi sam do siebie. Prawdziwy Twórca większośc czasu słucha, a nie wymyśla. Pomysły istnieją wcześniej. Trzeba się tylko wyciszyć, żeby je usłyszeć. Twórczość to nie samotny geniusz. To sieć powiązań między ludźmi, ideami, miejscami i czasem.


Dbaj o jakość.

Nasz mózg nie rozróżnia bełkotu patoinfluencera od klasyków filozofii, obie treści przyswaja tak samo. A to, czym go karmisz, staje się tym, jak myślisz. Dlatego trzeba wystawiać się na to, co najlepsze stworzyli inni ludzie, a potem włączyć to do swojej pracy. 



Twórz, twórz, twórz!


Kreatywność to codzienny sposób bycia. To, jak patrzysz, słuchasz, myślisz i reagujesz na świat.


To odwaga, by działać bez gwarancji sukcesu. Pokora, by przyjąć błędy jak część procesu.I dyscyplina, by pojawiać się każdego dnia – nawet wtedy, gdy nic się nie dzieje.


Prawdziwy twórca po prostu pracuje, aż natchnienie nie ma wyboru i przychodzi do niego.


Czego i Tobie, i sobie życzę.



P.S. Materiały dodatkowe:

Książki pogłębiające temat

  • Steal Like an Artist — Austin Kleon

  • Art & Fear — David Bayles, Ted Orland

  • Big Magic — Elizabeth Gilbert

  • The Creative Act: A Way of Being — Rick Rubin

  • Creativity — John Cleese

  • The Creative Habit — Twyla Tharp

  • Deep Work — Cal Newport

  • Where Good Ideas Come From — Steven Johnson

  • The Artist’s Way — Julia Cameron

Cytaty: Rutyna i orka

  • “Inspiration is for amateurs. The rest of us just show up and get to work. If you wait around for the clouds to part and a bolt of lightening to strike you in the brain, you are not going to make an awful lot of work. All the best ideas come out of the process; they come out of the work itself.” — Chuck Close


  • “I know of no such thing as genius, genius is nothing but labor and diligence.” — William Hogarth


  • “Genius is 1 percent inspiration and 99 percent perspiration.” — Thomas Edison (not)


  • “I sketch everyday. Even just a doodle.” — Walt Disney (Z tych szkiców powstała Myszka Miki i Królewna Śnieżka)


  • “I write 500-1000 words every day, usually at dawn.” — Ernest Hemingway


  • “I write everyday when I'm working on a script. Just 3-4 pages. It's not about perfection, it's about getting it out.” — Quentin Tarantino


  • “I write every morning, usually 5 am. Before the world wakes up. I aim for one scene, maybe two if I'm lucky.” — Shonda Rhimes


  • “Writer's block is a phony, made up, BS excuse for not doing your work. There's no writer's block. There IS lazy, there IS scared. Just accept the fact that you're mediocre and it's going to take a lot of effort to make it good.” — Jerry Seinfeld (King of daily discipline. He sits down every morning with coffee, a yellow pad and writes 2 hours straight. He’s done this morning routine for over 40 years.)


  • “I deal with writer's block by lowering my expectations... I write a little bit, almost every day, and if it results in two or three good paragraphs, I consider myself a lucky man. Never try to be the hare. All hail the tortoise.” — Malcolm Gladwell


  • “My natural state is writer's block. Every day, I sit down and go, 'f*ck, I got nothing.' But I always say, 'I'd rather write shit than nothing.' Because with shit, you got something to work with.” — Peter Farrelly


  • “You can't use up creativity. The more you use, the more you have.” — Maya Angelou


  • “It doesn't have to be a whole developed idea. It just has to be like a seed. And then when I'm ready, I'll just work on it every day.” — Francis Ford Coppola

  • Eksperyment z garnkami: Pewnego razu nauczyciel ceramiki o imieniu Brian postanowił podzielić swoją klasę na dwie grupy. Grupa A miała przez 30 dni robić po jednym garnku dziennie (czyli łącznie 30 garnków). Grupa B miała przez cały miesiąc pracować nad jednym, perfekcyjnym garnkiem. Pod koniec miesiąca Brian ocenił wszystkie prace. Bez wyjątku — każdy z 10 najlepszych garnków pochodził z grupy A, tej, która tworzyła codziennie. W grupie, która próbowała dopracować jeden idealny garnek, nie znalazła się ani jedna najlepsza praca.

Cytaty: Gub się

  • “Toys and games are preludes to serious ideas.” — Charles Eames


  • “You must stay drunk on writing so reality cannot destroy you.” — Ray Bradbury


  • “The one thing you have that nobody else has is you. Your voice, your mind, your story. So write, draw, build, play, dance — and live as only you can.” — Neil Gaiman


  • “The best art divides the room. If everyone loves it, you probably compromised.” — Rick Rubin


  • “There can't be art without risk. It's like saying ‘no sex,’ and then expecting there to be children.” — Francis Ford Coppola


  • “The same thing you get fired for is what they give you the lifetime achievement award for thirty years later.” — Francis Ford Coppola


  • “You have to really be courageous in your instincts and ideas. Otherwise, you'll just knuckle under and change it. Things that might have been memorable will be lost.” — Francis Ford Coppola

Cytaty: Ograniczaj się

  • “Often, when you try to build upon things — when you add layers to try to make it sound bigger — the more you add, the smaller it gets.” — Rick Rubin


  • “I simply carved away everything that was not David.” — Michelangelo


  • “The only kind of writing is rewriting.” — Ernest Hemingway


  • “Before you leave the house, look in the mirror and take one thing off.” — Coco Chanel


  • “It's not the daily increase, but daily decrease. Hack away the unessential.” — Bruce Lee


  • “I took the bet. It was tough. It forced me to be economical with words. That's what made it fun and gave it that bounce.” — Dr. Seuss


  • “If you tell me to sit down and make a hit game — impossible. I can't. Zero chance of success. I need a constraint. I start with the constraint. I need to know the shape of the box. Once I have my constraint, now I'm cooking.” — Elan Lee


  • “My freedom will be so much the greater and more meaningful the more narrowly I limit my field of action and the more I surround myself with obstacles. Whatever diminishes constraint diminishes strength. The more constraints one imposes, the more one frees oneself of the chains that shackle the spirit.” — Igor Stravinsky

Cytaty: Kolekcjonuj myśli

  • “I have always kept a file of good advertisements, and I look at them when I am searching for an idea.” — David Ogilvy


  • “My head is a sponge... I listen. I watch. People tell me a joke, I remember it. If someone tells me a story from their life, I remember it.” — Quentin Tarantino


  • “Innovation happens when ideas have sex.” — Matt Ridley


  • “Ultimately, it just comes down to taste. You've got to expose yourself to the best things that humans have done. Then try to bring those things in to what you're doing. Creativity is just connecting things... We have always been shameless about stealing great ideas.” — Steve Jobs


  • “Those who do not want to imitate anything, produce nothing.” — Salvador Dalí


  • “Start copying what you love. Copy copy copy copy. At the end of the copy you will find yourself.” — Yohji Yamamoto




Komentarze

bottom of page